Afstudeerstagiair Ilse Bultman onderzocht voor ons hoe management- en technische maatregelen kunnen bijdragen aan het verminderen van ammoniakemissies in de melkveehouderij en welke kansen doelsturing biedt voor toekomstige vergunningverlening.
Met succes: Ilse is geslaagd voor haar scriptie! Een mooie prestatie, waarvoor we haar natuurlijk graag in de bloemetjes zetten. Ook is Ilse inmiddels bij ons in dienst getreden!
Benieuwd naar haar bevindingen en wat doelsturing kan betekenen voor agrarische ondernemers? Lees het volledige artikel hieronder.
Van middelvoorschriften naar doelsturing: bent u er straks klaar voor?
De ontwikkelingen rondom doelsturing volgen elkaar in hoog tempo op. Het Rijk, provincies en diverse kennisinstellingen werken aan een systeem waarbij niet langer alleen wordt gestuurd op voorgeschreven technieken, maar steeds meer op de daadwerkelijk behaalde emissies. Om deze ontwikkelingen goed te volgen, heeft VanWestreenen het afgelopen half jaar een afstudeeronderzoek laten uitvoeren naar de rol van management- en technische maatregelen binnen een systeem van doelsturing. Afstudeerstagiair Ilse Bultman onderzocht hoe deze maatregelen kunnen bijdragen aan het verminderen van ammoniakemissies in de melkveehouderij en welke kansen dit biedt voor de toekomstige vergunningverlening.
Wat is doelsturing?
Het huidige stikstofbeleid is grotendeels gebaseerd op voorgeschreven technieken, berekeningen met AERIUS en de Kritische Depositiewaarde (KDW). Deze systematiek heeft ertoe geleid dat de vergunningverlening op veel plaatsen is vastgelopen. Daarom werkt het Rijk samen met provincies aan een nieuw systeem: doelsturing. Daarbij verschuift de aandacht van voorgeschreven maatregelen naar de daadwerkelijk behaalde emissies op bedrijfsniveau. Ondernemers krijgen hierdoor meer ruimte om zelf te bepalen hoe zij hun emissiedoelen realiseren, bijvoorbeeld met een combinatie van managementmaatregelen, innovaties en technische voorzieningen.
Meer ruimte voor ondernemerschap, maar ook meer verantwoordelijkheid
Een belangrijk uitgangspunt van doelsturing is dat ondernemers meer vrijheid krijgen in de manier waarop zij emissies reduceren. Niet een voorgeschreven techniek, maar het uiteindelijke resultaat staat centraal. Daar staat tegenover dat ondernemers ook meer verantwoordelijkheid krijgen. Zij moeten kunnen aantonen dat de gestelde emissiedoelen daadwerkelijk worden behaald. Betrouwbare metingen, een goede registratie van bedrijfsgegevens en inzicht in de eigen bedrijfsvoering worden daardoor steeds belangrijker. Uit verschillende pilots blijkt dat continu meten technisch steeds beter mogelijk is en dat de ontwikkeling van betrouwbare meet- en dataprotocollen in volle gang is. Ook zien wij deze ontwikkeling terug in beleidsstukken, zoals het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG). Daarin wordt de KringloopWijzer genoemd als een belangrijk instrument om de ammoniakemissie per hectare te berekenen en de voortgang richting emissiedoelen te monitoren.
Management- en technische maatregelen gaan hand in hand
Tijdens het afstudeeronderzoek zijn verschillende management- en technische maatregelen onderzocht. Managementmaatregelen richten zich op het optimaliseren van de bedrijfsvoering, zoals het verlagen van het ruw eiwitgehalte in het rantsoen, het toepassen van ureaseremmers, het verdunnen of aanzuren van mest en het optimaliseren van het mestmanagement. Daarnaast zijn technische innovaties onderzocht, waaronder emissiearme stalsystemen, het CowToilet, het Lely Sphere-systeem en mestrobots die de vloer frequent reinigen. Uit het onderzoek blijkt dat managementmaatregelen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan emissiereductie, maar dat juist de combinatie van goed management en technische innovaties de meeste kansen biedt. Binnen een systeem van doelsturing verschuift de aandacht daarom van afzonderlijke maatregelen naar het totale resultaat dat een ondernemer met zijn bedrijfsvoering weet te realiseren.
Wat betekent dit voor uw vergunning en bedrijfsvoering?
Hoewel doelsturing nog volop in ontwikkeling is, is duidelijk dat de manier waarop vergunningen worden verleend de komende jaren zal veranderen. In plaats van het voorschrijven van specifieke technieken, zal steeds meer worden gekeken naar de daadwerkelijk behaalde emissies op bedrijfsniveau. Dit vraagt om een goed inzicht in de eigen bedrijfsvoering, betrouwbare bedrijfsgegevens en een bewuste keuze voor maatregelen die passen bij uw bedrijf. Voor ondernemers biedt dit kansen om meer maatwerk toe te passen, maar het vraagt ook om een actieve rol in het monitoren en registreren van emissies.
Hoe kan VanWestreenen u hierbij ondersteunen?
De ontwikkelingen rondom doelsturing gaan snel en de exacte uitwerking van wet- en regelgeving is nog volop in ontwikkeling. VanWestreenen volgt deze ontwikkelingen op de voet en vertaalt deze naar de praktijk. Wij adviseren agrarische ondernemers over de kansen en gevolgen van doelsturing voor hun bedrijf en begeleiden bij vergunningaanvragen, bedrijfsontwikkelingen en de inzet van passende management- en technische maatregelen. Door tijdig in te spelen op deze veranderingen zorgen we ervoor dat uw bedrijf ook in de toekomst kan blijven ontwikkelen binnen de geldende wet- en regelgeving.
